Emir, bahçede çektiği fotoğrafı paylaşmak istiyor. Fotoğrafta Kerem de var.
Kerem: “Önce bana sorar mısın?”
Paylaşmadan önce hangi soruları sormalıyız?
Kim görünecek? İzni var mı? Fotoğrafı kimler görebilir ve kopyalayabilir?
01 · Dikkat ve merak
Mahremiyetimi koruyorum
02 · Keşif
Silmek, bütün kopyaları siler mi?
Bu ekranda yalnız bir canlandırma yapıyoruz. Gerçek bir fotoğraf gönderilmiyor.
Emir’in paylaşımı
▣
Bahçe fotoğrafı
Bahçe fotoğrafı
Birinci kopya
Henüz kopya yok
İkinci kopya
Henüz kopya yok
Önce kopyaları oluştur, sonra ilk paylaşımı sil. Ne kaldığını açıkla.
Dijital iz, internette yaptığımız işlemlerden kalan izdir. Paylaşım silinse bile alınmış kopyalar kalabilir. Bu yüzden paylaşmadan önce düşünürüz.
03 · Özel alana saygı
İzin sormak bir nezakettir
Emir, Kerem’in defterini merak ediyor. Merak etmesi, defteri izinsiz açabileceği anlamına gelir mi?
Bedenim, kişisel alanım ve özel eşyalarım değerlidir. Başkasının alanı da değerlidir.
“Defterimi açmanı istemiyorum. Lütfen izin iste.”
Bir arkadaş “hayır” dediğinde durur, kararına saygı gösteririz.
Allah’ın değerli yarattığı her insana saygı, onun sınırlarını gözetmeyi de içerir.Bir arkadaş “hayır” dediğinde durur, kararına saygı gösteririz.
04 · Güvenli destek
Yardım istemek güçtür
Bir oyun mesajı Emir’den ev adresini istiyor. Emir yanıtlamadan babasına danışıyor.
Düşünsene
“İman, hem nurdur hem kuvvettir.”
Allah’a güvenmek, doğru adımı atmaya güç verebilir. Tedbir almak ve güvendiğimiz bir yetişkinden yardım istemek de bizim sorumluluğumuzdur.
Adresini gönderme. Mesajı güvendiğin bir yetişkine göster. Seni rahatsız eden bir durum varsa anlat; ilk yetişkin yardımcı olmazsa başka bir güvenilir yetişkine başvurabilirsin.
05 · Karar oyunu
Dur · Düşün · Gerekçelendir
Seçiminin gerekçesini belirle; ardından kendi cümlenle açıkla.
Dört durumu tamamladın.
İzin, özel bilgi, sınır ve güvenilir destek arasında bağlantı kurdun.
Bir kararını seç. “Bu davranışı seçerim; çünkü…” diye açıklayarak arkadaşına anlat.
06 · Uygula ve canlandır
Paylaşmadan önce konuşalım
Emir ve Kerem’in konuşmasını ikili olarak canlandırın. Gerçek fotoğraf veya özel bilgi kullanmayın.
1
Emir sorar
“Fotoğrafını paylaşmamı ister misin? Kimlerin göreceğini konuşalım mı?”
2
Kerem sınır koyar
“Fotoğrafımın paylaşılmasını istemiyorum. Başka bir görsel seçebiliriz.”
3
Emir saygı gösterir
“Tamam. İstemediğin için paylaşmayacağım.”
Bir arkadaşının “hayır” demesi arkadaşlığınızı azaltmaz. Sınırını gözetmek güveni güçlendirir.
Rolleri değiştirin. İkinci turda hazır cümleleri kendi sözlerinizle anlatın.
07 · Kendi kural setim
Üç kural, üç gerekçe
Kendi kâğıdına en az üç mahremiyet kuralı yaz. Her kuralın yanına “Çünkü…” ile başlayan bir gerekçe ekle.
1. Özel alan: Bedenim ve özel eşyalarım için hangi sınırı korurum?
2. Dijital bilgi: Hangi bilgiyi paylaşmadan önce durup düşünürüm?
3. Başkasına saygı: Bir arkadaşımın bilgisini veya fotoğrafını nasıl korurum?
“Bir arkadaşımın fotoğrafını izinsiz paylaşmam. Çünkü kimlerin görebileceğine karar verme hakkına saygı duyarım.”
Kâğıdını kendinde tut. Gerçek adres, şifre, telefon veya özel yaşantı yazma. Yazdıkların toplanmayacak ve okunmayacak. Dilersen kişisel ayrıntı vermeden öğretmeninden yardım iste.08 · Pekiştirme ve kapanış
Bugün ne öğrendim?
Her cümleyi sözlü tamamla; tamamladığında ilgili kutuya dokun.
Emir’in son kararı: “Kerem istemediği için fotoğrafını paylaşmıyorum. İzin almak ve düşünmek, arkadaşlığıma değer vermektir.”
Görüş ve öneri bağlantısı internet gerektirir. Dersin bütün etkinlikleri çevrimdışı çalışır.